علوم زمین و علوم وابسته در آموزش و پرورش

ٍEarth Science and Associate of Science in Education

پاسخنامه سؤالات فصل نهم زمین شناسی سال سوم علوم تجربی
ساعت ۱٢:۱۳ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ۱۸ اردیبهشت ۱۳٩۳   کلمات کلیدی: پاسخنامه سوالات زمین شناسی سال سوم علوم تجربی

پاسخنامه ی نمونه سوالات مربوط به فصل 9 زمین شناسی سال سوم علوم تجربی

برای بررسی پاسخنامه بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

 


پاسخنامه ی نمونه سوالات مربوط به فصل نهم زمین شناسی سال سوم علوم تجربی

الف ) جاهای خالی را با عبارت های مناسب پر کنید :

1) جنس ، سرعت حرکت

2) بار بستری ، بار معلق

3) مخروط افکنه ، دلتا ، تراس آبرفتی ، دشت سیلابی

4) دریا

5) زیستی

7)استالاکتیت ، استالاکمیت

8) حرارت ، رطوبت

9) بهره برداری ، نگهداری

 

ب) جمله های درست و نادرست را مشخص کنید :

1) نادرست

2) نادرست

3) نادرست

4) نادرست

5) درست

6) درست

7) نادرست

 

ج) مشخص کنید ، واژه های زیر مربوط به کدام جمله ها است ؟

1) الف ؛ 2) هـ ؛ 3) ج ؛ 4) ب

 

د) فقط گزینه ی صحیح را انتخاب کنید :

1) 4-رس ؛ 2) 4- گزینه های 1 و 3 ؛ 3) 3- جبهه ای

 

هـ ) تعریف کنید :

1) هوازدگی نتیجه فعالیت عوامل فیزیکی ، شیمیایی و زیستی است که همه با هم بر سنگ های سطح زمین اثر می کنند .

2) محصول نهایی هوازدگی و نتیجه تخریب فیزیکی وشیمیایی سنگ های کره زمین همراه با تجمع باقیمنده های در حال فساد جاندران را خاک نامند .

3) باقیمانده های گیاهان و اجساد جانوران پس از مرگ آنها می پوسد را هوموس یا گیاخاک« بخش آلی خاک » گویند .

4) خاک به صورت لایه های افقی تشکیل می شود که به آن « افق های خاک » می گویند.، که هر یک رابا حرفی لاتین نشان میدهند.

5) فرسایش عبارت است از فرایندهایی که در طی آن مواد هوازده و متلاشی شده سنگ های سطح زمین جا به جا می شوند .

6) لغزش همراه با ریزش را زمین لغزه گویند .

7) برخورد مداوم ذراتی که توسط باد حمل می شوند به موانعی که در سر راهشان قرار دارد باعث سایش سطح آنها می شوند ، چون این سایش بیشتر توسط دانه های ماسه انجام می شود ، به اینآن سایش ماسه ای گویند .

8) سنگ یا تکه های سنگی را که تحت اثر سایش بادی قرار گرفت باشد را بادساب گویند .

9) به رسوباتی که توسط رودها در خشکی ها بر جا گذاشته می شود آبرفت گویند .

10) در این فرایند ممکن است یک ماده در آب حل شود و هم زمان جای آن با ماده معدنی جدیدی پُر شود .

11) به رسوبات اقیانوس های باز « دور از حاشیه قاره ها» گفته می شود .

12) ریف ها ، توده های آهکی بزرگی هستند که به وسیله ی جانداران دریایی آهک ساز به ویژه مرجان ها ، ایجاد می شوند .

13) وقتی تجمع ماسه در پهلوی پرشیب از حد معینی ، که زاویه قرار خوانده می شود ، تجاوز کند ماسه ها به سمت پایین می لغزند. از این رو شیب پهل.ی پر شیب همیشه 34 درجه باقی می ماند .

 

و) مقایسه کنید :

1) در مناطق گرم و مرطوب بدلیل وجود بارش فروان و گرمای هوا هوازدگی شیمیایی بسیار شدید بوده و افق های خاک به خوبی تشکیل می شوند ، اما در مناطق گرم وخشک بدلیل عدم رطوبت کافی در هوا هوازدگی شیمیایی به خوبی عمل نکرده و فقط هوازدگی فیزیکی تا حدودی خاک ایجاد نموده و افق های خاک به خوبی ایجاد نشده اند .

2) خاک مناطق معتدل و مرطوب و مناطق گرم مرطوب به علت هوازدگی شدید شیمیایی ، ضخامت زیادی داشته و افق های خاک در هر دو منطقه به خوبی تشکیل می شوند . اما به علت بارندگی فراوان و فروشست شدید خاک در مناطق گرم و مرطوب ، خاک از حاصلخیزی خوبی برخوردار نمی باشد در حالی که در مناطق معتدل و مرطوب خاک بسیار حاصل خیز است ، چون فروشست خاک انجام نمی شود و مواد معدنی و آلی در افق های سطحی فراوان می باشند.

4) ریزش عبارت است حرکت و سقوط ذرات سنگ و خاک از پرتگاه ها و سراشیب های خیلی تند است و حرکت توده های سنگ یا رسوب در امتداد سطوح لغزشی را لغزش می خوانند. .

4) در مناطق معتدل و مرطوب بدلیل ضخامت زیاد خاک ، حرکات دامنه ای مواد بصورت خمیری یا نیمه مایع به سمت پایین جریان کند «خزش» می یابند. اما در منطق خشک و نیمه خشک و بیابانی ، چون ضخامت خاک کم بوده در اثر بارندگی ناگهانی پوشش نازک خاک و مواد هوازده بصورت جریان های گلی در شیب دانمه ها با سرعت زیاد به حرکت در می آیند .

5) هر قطره باران ، در لحظه برخورد به زمین ذرات خاک را سست و پراکنده می کند ، آنگاه این ذرات توسط آب های سطحی شسته می شوند به اینگونه فرسایش ، فرسایش ورقه ای گویند . در حالی که فرسایش قهقرایی ، رودخانه علاوه بر فرسایش مسیر خود در جهت جریان رود ، طول خود را روبه عقب نیز می افزاید .

6) در فرسایش یخچالهای قطبی ، از ارتفاع کوه ها کاسته می شود د حالی که در فرسایش یخچالهای دره ای ، تیز ی ارتفاع ایجاد می شود .

7) ذراتی که در سطح یا نزدیک به سطح زمین و بر اثر غلتیدن یا جهش های متوالی به جلو رانده می شوند را بار بستری و ذرات دانه ریزتری که باد قادر است به صورت معلق در هوا حمل کند بار معلق گویند .

8) رسوبات یخچالی که جورشدگی خوبی ندارند و لایه لایه هم نیستند را تیل یا رسوبات درهم یخچالی نامند . و رسوبات ریز دانه ای که توسط آب ذوب شده یخچالها ته نشین می شوند و لایه لایه هستند را رسوبات مطبق یا لایه لایه یخچالی می نامند .

9) رسوبات حاصل از بقایای روزن داران که پوسته ی آهکی دارند در مناطق پلاژیک لجن های آهکی و بقایای شعاعیان و دیاتومه که پوسته سیلیسی دارند در منطقه ی پلاژیک لجن های سیلیسی ایجاد می کنند .

ز) به سؤالات زیر پاسخ کوتاه بدهید :

1) بر اثر هوازدگی شیمیایی سیلیکاتهای آهن و منیزیم دار ، اکسیدها و هیدروکسیدهای آهن و کانیهای رسی ایجاد می شود که بر جای می مانند و مواد دیگری که محلول اند ، از محل دور می شوند . این ترکیبات آهنی بر جا مانده سبب رنگ قرمز و زرد بسیاری از خاک ها هستند .

2) ترکیب و ساختمان سنگ ؛ اقلیم ؛ شیب زمین ؛ زمان

3) سنگی که کانی های فلدسپات پتاسیم دار و کوارتز دارد .زیرا هر چقدر مقدار سیلیس فراوان تر و کانی های سازنده ی سنگ در درجه حرارت پایین تر بوجود بیایند پایداری بیشتری در برابر هوازدگی خواهند داشت .

4) بیشتر می شود .زیرا هر چقدر زمان بیشتری بر سنگ عوامل هوازدگی اثر بکنند ، پایداری کانی های سازنده در برابر هوازدگی کاهش پیدا می کند .

5) سنگ اولیه ، اقلیم ، شیب زمین ، زمان ، زندگی گیاهی و جانواری.

6) زیرا سطح یخ زده زمین عدم پوشش گیاهی مانع از هوازدگی سنگ های این منطقه می شوند .

7) به علت هوازدگی شیمیایی کم و فرسایش آبی و بادی زیاد .

8) نیروی جاذبه ، آب های جاری ، آب های زیر زمینی ، یخچالها ، دریا و باد

9) توده های سنگ و خاک در سراشیبی ممکن است بدون دخالت یک عامل حمل ونقل مثل آب ، باد یا یخ به حرکت در آیند . ذره ای که بر اثر هوازدگی از سنگ بستر جدا می شود ، دارای انرژی پتانسیلی است که آن را در جهت شیب زمین به حرکت در می آورد .

10) زیرا لایه رسی بر اثر نفوذ آب حالت صابونی و لغزنده پیدا می کند .

11) حرکت توده های سنگ و خاک گاهی ممکن است به ساختمان ها و دیگر سازه هایی که در دامنه سراشیبی ها و پرتگاه ها قرار گرفته اند صدمه بزند یا آنها را تخریب کند . امروزه به روش های مختلفی مانند : ایجاد دیوارهای حایل ، استفاده از تورهای سیمی ، محاسبه دقیق شیب بریدگی ها ، ایجاد زهکشی برای تخلیه آب اضافی ، سعی می شود تا حرکات دامنه ای کنترل شوند .

12) یک دریاچه یا لایه ای از یک سنگ مقاوم میتوانند به عنوان یک سطح اساس یا مبنای موقت یا محلی عمل کنند.

13) وقتی رودی با لایه ای از یک سنگ مقاوم روبرو شود ، معمولاً تشکیل ابشار یا تند آب می دهد .

14) وقتی رود جوانی به سطح مبنای خود نزدیک می شود ، شروع به فرسایش جانبی سواحل خود می کند و دره ای پهن تر به وجود می آورد .

15) زیرا بیشتر انرژی فرسایشی آنها صرف عمیق تر کردن بسترشان می شود .

16) به سه مرحله ؛ جوانی ، بلوغ و پیری .

17) جنس و ضخامت لایه های خاک و سنگ و دمای آبی که از میان لایه ها عبور می کند .

18) وقتی که آب های دارای دی اکسید کربن که حالت اسیدی دارند به درون شکاف های سنگ های آهکی نفوذ می کنند ، کم کم آهک را در خود حل می کنند . که ادامه این عمل طی هزاران سال منجر به پیدایش غار آهکی می شود .

19) سطح ایستابی آب زیر زمینی بالاتر از کف غار قرار گرفته و ایجاد دریاچه ای زیرزمینی کرده است .

20) زمانی که ته موج با زمین برخورد کند ، از سرعت قسمت پایین آن کاسته شده ، اما قسمت سطحی آن با سرعت قبلی به حرکت خود ادامه می دهد .

21) باد از نظر شیمیایی تأثیری بر سنگ ها نارد و قادر به انحلال کانی ها نیز نیست و به علاوه ، قدرت فرسایش و توان حمل آن بسیار کمتر از رود ها و یخچال ها است .

22) فرسایش بادی در نواحی بیابانی گاهی موجب پیدایش شیارهای عمیقی در رسوبات نرم می شود ، که به آن شیارها « بادکند » و به تیغیه های بین آنها « یار دانگ » گفته می شود .

23) وقتی که عوامل فرسایشی انرژی خود را از دست می دهند ؛ مانند زمانی که باد از جریان می افتد یا زمانی که آب از حرکت می ایستد و یا یخچال ذوب می شود .

24) آب گرم چون از نظر شیمیایی فعال تر از آب سرد است ، بیشتر می تواند کانی های مسیر خود را حل کند . با رسیدن آب گرم به سطح زمین و در نتیجه تغییر شرایط ، مقداری از کانی هامحلول در آب مانند کربنات کلسیم ، در سطح زمین و دهانه چشمه های آب گرم ته نشین می شوند .

25) منشاء قاره ای ، منشاء شیمیایی ، منشاء آلی ، منشاء آتشفشانی و منشاء خارج از سیاره ای .

26) به جنس سنگ هایی وابسته است که بر اثر هوازدگی از آنها منشأ گرفته اند.

27) روزن داران و شعاعیان . روزن داران ، آهکی غنی از کربنات کلسیم و شعاعیان سیلیسی است .

28) ریف ها ی آهکی ، توده های آهکی بزرگی هستند که به وسیله ی جانداران دریایی آهک ساز به ویژه مرجان ها ، ایجاد می شوند . این جانداران با جذب بی کربنات کلسیم محلول در آب دریا اسکلتی آهکی برای خود می سازند و و چون این موجودات بصورت کلنی زندگی می کنند توده های بزرگی که همان ریف های آهکی است به مرور زمان بوجود می آورند .

29) در بخش های خیلی عمیق اقیانوس ها ، که سرعت رسوب گذاری بسیار کم است ، بر اثر واکنش شیمیایی بین یون های محلول در آب دریا و مواد موجود در کف ، اکسیدها و هیدرو اکسیدهای منگنز به صورت گرهک های منگنز ته نشین می شوند .

30) همیشه پهلوی کم شیب تلماسه ها رو به باد قرار دارد .

31) رسوبات تلماسه ای عموماً از ماسه های دانه ریز ، گرد شده با جور شدگی خوب تشکیل شده اند و معمولاً از جنس کوارتزند.

32) ایجاد دیوارهای حصیری به نام « بادشکن» در مسیر باد یا کاشتن گیاهانی که با آب و هوای خشک سازگارند و می توانند در ماسه ها رشد کنند مانند : گیاه تاغ یا گز.