علوم زمین و علوم وابسته در آموزش و پرورش

ٍEarth Science and Associate of Science in Education

پاسخنامه سؤالات فصل هفتم زمین شناسی سال سوم علوم تجربی
ساعت ۱:٠٠ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۱٥ اسفند ۱۳٩٢   کلمات کلیدی: پاسخنامه سوالات زمین شناسی سال سوم علوم تجربی

پاسخنامه ی نمونه سوالات مربوط به فصل 7 زمین شناسی سال سوم علوم تجربی

برای بررسی پاسخنامه بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

 


پاسخنامه ی نمونه سوالات مربوط به فصل هفتم زمین شناسی سال سوم علوم تجربی

1) لایه لایه هستند ، ضخامت کم ، وسعت زیاد و دارای فسیل هستند.

2) آب ، باد و یخچال .

3) سنگ های رسوبی ، منابعی چون نفت ، زغال سنگ ، گاز طبیعی ، معادن آهن ، آلومینیم ، سنگ های ساختمانی ، مصالح ساختمانی در میان داشته و با داشتن فسیل در میان خود تاریخچه گذشته زمین را تعریف می کنند.

4) الف) 45 ؛ ب) 32 ؛ ج) 22

5) مواد تخریب شده ، بقایای بدن جانداران و مواد شیمیایی ، که از این میان مواد تخریبی بیشترین درصد را به خود اختصاص داده اند .

6) رس ها در تشکیل شیل سنگ ها ، کوارتز در تشکیل ماسه سنگ ها و کلسیت در تشکیل سنگ آهک .

7) الف) کانی های سیلیکاتی موجود در سنگ های آذرین بخصوص فلدسپات ها که در اثر ترکیب با آب و دی اکسید کربن به رس تبدیل می شوند .

ب ) از تجزیه و تخریب سنگ های آذرین به وجود می آید ، زیرا وقتی بر اثر هوازدگی ، یک سنگ گرانیتی تجزیه می شود ، دانه های کوارتز موجود در آن آزاد می شوند.

ج ) در نتیجه هوازدگی شیمیایی سنگ های گرانیتی یا انحلال اسکلت موجوداتی که اسکلت سیلیسی دارند حاصل می شوند .

د ) گاهی سیلیس محلول از تجزیه شیمیایی سنگ های آذرین مانند گرانیت بصورت بلورهای بسیار ریز دانه ای در می آید که منجر به تشکیل سنگ فلینت می شود .

8)

 

، باید میزان دی اکسید کربن موجود در آب کاهش پیدا کند.برای تشکیل کانی کلسیت

در صورتی دی اکسید کربن موجود در آب کاهش پیدا می کند که محیط ناآرام باشد، گرم باشد یا کم فشار باشد « کم عمق » .

9) اگر درجه شوری محیط رسوبی به ده برابر حد طبیعی خود برسد هالیت تشکیل بلور داده و رسوب می کند و اگر درجه شوری محیط به سه برابر حد طبیعی خود برسد ژیپس رسوب می کند .

10) جانداران نرم تن یا پلانکتونها در آب ها با دریافت املاح موجود ، برای اسکلت یا صدف می سازند ، که در این صورت از میزان املاح آب کاسته می شود . زمانی که این موجودات می میرند ، صدف یا اسکلت آنها متلاشی شده و درصد املاح آب را بالا می برند.

11) آب به دو صورت مواد را حمل می کند ؛ الف ) بصورت جامد ، که در ایت صورت زمانی که سرعت آب کم شود یا متوقف شود رسوبگذاری شروع می شود ؛ ب) بصورت محلول ، که در این صورت تا زمانی که دما، فشار یا ترکیب شیمیمایی آب عوض نشود ، یعنی شرایط برای رسوب گذار ی فراهم نباشد همچنان بصورت محلول می مانند.

12) به نوع سنگ اولیه و میزان مقاومت آن در برابر عوامل تخریب کننده و همچنین نوع عامل حمل کننده ، مسافت طی شده و وضعیت مسیر بستگی دارد .

13) جورشدگی به معنای هم اندازه و هم قطر بودن دانه ها و گردشدگی به معنای از دست دادن زاویه در دانه ها و حالت کروی پیدا کردن است .

مسافت طی شده هرچه بیشتر باشد ، دانه ها جورشدگی و گردشدگی بیشتر ی را نشان میدهند . جنس دانه ها اگر سخت باشد در مسافت بیشتری زاویه خود را از دست می دهد و گرد می شود ولی اگر جنس دانه ها نرم باشد در مسافت کمتری گرد می شود . عامل حمل کننده اگر یخچال باشد دانه ها جور شدگی بد و زاویدار خواهند بود ، اما اگر عامل حمل آب یا باد باشد دارای گرد شدگی و جور شدگی خوبی خواهند بود .

14) دیاژنز عبارت است از مجموع تغییرات فیزیکی و شیمیایی که سبب تبدیل رسوبات به سنگ می شود . سیمانی شدن ، متراکم شدن و تبلور دوباره .

15) مواد سیمانی که می تواند : کلسیت ، دولومیت و یا سیلیس محلول«کوارتز» باشد ، توسط آبهای نافذ در فضای میان ذرات نفوذ کرده و پس از متبلور شدن باعث اتصال ذرات جدا از هم رسوبات می شوند .

16) سیمانی شدن ؛ متراکم شدن

17) در فرآیند متراکم شدن ، به علت فشاری که از لایه های فوقانی وارد می آید ، فضاهای میان ذرات به تدریج کم می شود . در نتیجه ، از قطر لایه رسوبی کمتر شده و بر تراکم وچسبندگی آنها افزوده می شود. در طی این فرآیند ، آبی که میان ذرات را پر کرده بود ، بیرون رانده می شود .

18) این فرآیند در سنگ های آهکی و دولومیتی و ماسه سنگی بیشتر دیده می شود .

19) اکسیدهای آهن ، که طبعاً منشأ آن کانی های آهن ومنیزیم دار بوده است به صورت هماتیت و لیمونیت در آمده اند .

20) تشکیل نفت یا گاز طبیعی خود نتیجه نوعی دیاژنز است . تبدیل تورب به زغال سنگ و آنتراسیت هم نتیجه ی دیاژنز است . وجود فضاهای خالی در میان سنگ ها نیز به دیاژنز بستگی دارد .

21) بافت تخریبی یا آواری از تخریب سنگ های مختلف بوجود آمده و سیمان شدگی ، میزان جور شدگی و گرد شدگی از ویژگی های بارز این اینگونه بافت ها می باشد ، که به سه گروه دانه درشت ، دانه متوسط و دانه ریز طبقه بندی می شوند .

بافت بلورین یا غیر آواری ، به صورت شبکه بلورهای به هم پیوسته است ، که حاصل ته نشست شیمیایی در آبها می باشند . که این دسته نیز از لحاظ اندازه ی بلورها به سه گروه : درشت بلور ، متوسط بلور و ریز بلور تقسیم می شوند .

22) بافت تخریبی آلی ؛ صدف ها و قسمت های سخت موجودات دریازی ، بعد از مرگ در بستر دریا ته نشین شده و به وسیله سیمان به همدیگر متصل می شوند .

23) شن 2 ت 4 میلیمتر ؛ ریگ 4 تا 64 میلیمتر ؛ قلوه سنگ 64 تا 256 میلیمتر و درشت سنگ بیشتر از 256 میلیمتر .

24) ماسه نامیده می شوند ؛ ماسه 2 تا 16/1 میلیمتر ؛ ماسه سنگ ها .

25) سیلت 16/1 تا 256/1 میلیمتر که این ذرات سیلت سنگ ها را تشکیل می دهند . رس کمتر از 256/1 میلیمتر که این ذرات شیل سنگ ها را تشکیل می دهند . ذرات رس و سیلت با همدیگر گِلسنگ ها را تشکیل می دهند .

26) شیل سنگ ها از کانی های رسی و میکا ها تشکیل شده اند ، این کانی های ورقه ای فقط در آب های بسیار ساکن و بدون تلاطم رسوب کرده و در اعماق زیاد ، تحت تأثیر فشارهای فوقانی ، بصورت موازی در می آیند .

27) به سه گروه تقسیم می شوند . شیل های قرمز ، خاص محیط های اکسیژن فراوان هستند به همین خاطر حاوی مقدار زیادی اکسید آهن هستند.

شیل های سبز ، حاوی اکسید آهنی هستند که در محیط دارای اکسیژن اندک رسوب کرده اند . شیل های سیاه ، خاص محیط های مردابی است ، که علاوه بر اینکه اکسیژن کم دارد در اینگونه محیط ها ، ترکیبات کربن دار به خوبی تجریه نمی شوند .

28) رس لازم برای کارهای سفالگری و سرامیک سازی را از شیل سنگ ها می گیرند . از اختلاط رس ، شیل سنگ ها با کربنات کلسیم ، سنگ آهک برای تهیه سیمان پرتلند استفاده می شود . از شیل های سیاه « زغال دار یا نفتی » در آینده برای بدست آوردن انرژی .

29) سیلت سنگ ها از ذرات سیلت تشکیل شده ، جورشدگی خوب داشته و تورق پذیر است . گِلسنگ ها از ذرات سیلت ورس به نسبت مساوی تشکیل شده ، جورشدگی خوبی ندارد و تورق پذیری ندارد و بصورت توده ای یافت شده و مانند شیل لمس صاف دارد .

30) از جنس سیلیس یا کربنات کلسیم و دولومیت می باشد .

31) ماسه سنک کوارتز آرنیت ، بیشتر از 90 درصد کوارتز داشته ، رنگی روشن داشته ، سیمان آن کم بوده گرد شدگی و جور شدگی دانه ها خوب می باشد .

ماسه سنگ آرکوز ، بیشتر از 25 درصد فلدسپات داشته ، جورشدگی و گردشدگی دانه ها خوب نیست و خاص مناطق خشک وبیابانی است .

32) زیرا دانه های تشکیل دهنده ی آن ها زاویه دار می باشند .

33) زیرا بیشتر از 25 درصد فلدسپات داشته ؛ در صورتی که در محیط های مرطوب فلدسپات ها به رس تبدیل می شوند .

34) در کارهای ساختمانی ، جاده سازی و پل سازی کاربرد زیادی دارند . بیشتر نفت خام جهان ، گاز طبیعی و منابع آب زیرزمینی در میان ماسه سنگ ها ذخیره است ، زیرا این سنگ ها پر حفره اند .

35) ذرات تشکیل دهنده هر دو سنگ درشت دانه هستند و جورشدگی خوبی ندارند با این تفاوت که ذرات کنگلومرا دارای گرد شدگی خوب تا متوسط بوده ولی بِرش ذرات تشکیل دهنده ی آنها زاویه دار می باشند .

36) سنگ های رسوبی شیمیایی غیر آلی ، که مستقیماً از محلول ها جدا شده و رسوب می کنند. سنگ های رسوبی شیمیایی آلی ، که حاصل فعالیت های زیستی گیاهان و جانوران هستند .

37) به میزان دی اکسید کربن موجود در آب بستگی دارد ، که اگر مقدار آن کمتر شود کربنات کلسیم سریع تر به اشباع رسید تشکیل بلور داده رسوب می کند . و میزان دی اکسید کربن به دمای آب ، فشار و ناآرامی محیط بستگی دارد . دمای آب بالا باشد ، عمق آب کم باشد « فشار کمتر » ، و محیط رسوبی ما ناآرام باشد میزان دی اکسید کربن کاهش پیدا می کند . در این میان باید تأثیر گیاهان فتوسنتز کننده را هم در نظر گرفت که میزان دی اکسید کربن محیط را کم می کنند .

38) تراورتن سنگ کربناتی ، قاره ای است « در خشکی تشکیل می شود » به رنگ شیری و پر حفره است . وجود حفره ها دلیلی بر خروج دی اکسید کربن در دهانه چشمه است .

39) در دهانه چشمه های آهک ساز به علت جاری شدن ، آشفتگی آب افزایش پیدا کرده ، با محیطی کم فشار و گرم تری روبرو می شویم در نتیجه دی اکسید کربن متصاعد شده و کربنات کلسیم رسوب می کند ، که منجر به تشکیل سنگ تراورتن می شود . وجود حفره ها دلیلی بر خروج دی اکسید کربن است .

40) تراورتن به عنوان سنگ نما ،، کف پوش و پله کاربرد زیادی دارد .

41) واکنش شیمیایی دولومیت زایی به شرح زیر است :

 

در اثر عبور محلول های غنی از منیزیم از سنگ های آهکی ، منیزیم جانشین قسمتی از کلسیم شده و دلومیت تشکیل می شود .

42) چرت به سنگ هایی گفته می شود که در آن سیلیس زیاد به صورت بلورهای میکروسکوپی وجود دارد . این سنگ محصول رسوب کردن سیلیس در آب هایی است که از این ماده اشباعند. این سنگ بسیار سخت است و هنگام شکسته شدن لبه های تیزی پیدا می کند . به همین دلیل ، آدمیان نخستین از آن ابزارهای گوناگونی می ساخته اند .

43) هر جا که آب کم عمق و گرم باشد ، یا در محیط هایی مانند بعضی کولاب ها و دریاچه ها که مقدار تبخیر بیشتر از مقدار آب های ورودی است ، وقتی نمک طعام یا گچ به اشباع می رسد ، ته نشین می شود و سنگ های تبخیری مانند سنگ گچ یا سنگ گچ را بوجود می آورند .

44) گل سفید نوعی سنگ آهک است .در آب های سرد و عمیق از تجمع پوسته های آهکی روزن داران که زندگی پلانکتونی دارند تشکیل می شود .

45) چرت آلی ، از سیلیس بازمانده از جانداران دریازی چون شعاعیان و دیاتوم ها و رادیو لرها بوجود می آید .

46) چون در آب های گرم مقدار دی اکسید کربن موجود در آب کمتر است و میزان کربنات کلسیم محلول در آب بیشتر است و نرمتنان به راحتی از این محلول برای خود پوسته و صدف آهکی می سازند ، در حالی که در آب های سرد دی اکسید کربن زیاد است و محلول کربنات کلسیم وجود ندارد و موجود زنده از محلول های دیگری مانند سیلیس محلول استفاده می کند .

47) ابتدا باید بقایای گیاهی دور از دسترسی اکسیژن قرار گیرد ، محیط های مردابی یا سریع مدفون شدن می تواند این مسئله را ایجاد کند .

در مرحله بعد بقایای گیاه توسط باکتری های بی هوازی تجزیه شده و سپس با افزایش فشار و وزن رسوبات فوقانی ، آب ، دی اکسید کربن و گازهای دیگر از بازمانده گیاهی خارج شده و به درصد کربن افزوده می شود . که با افزایش فشار ابتدا تورب سپس لیگنیت و با افزایش فشار بیشتر زغال سنگ قهوه ای و در نهایت زغال سنگ آنتراسیت بوجود می آید.

48) زیرا مناطق مردابی و مناسب برای تشکیل زغال سنگ که عموماً در کنار دریاهای قدیمی قرار داشته اند ، گاهگاهی ، با بالا آمدنسطح آب دریا ، به زیر آب می رفته اند و رسوبات دریا روی آنها را می پوشانده است .