علوم زمین و علوم وابسته در آموزش و پرورش

ٍEarth Science and Associate of Science in Education

کشف قاره ای کهن در اعماق اقیانوس هند
ساعت ٢:٠٢ ‎ق.ظ روز شنبه ٢٠ اردیبهشت ۱۳٩۳   کلمات کلیدی: خبر علمی روز

پژوهشگران بخش‌هایی از یک قاره کهن را در اعماق اقیانوس هند یافته‌اند که زمانی بین ۲ میلیارد تا ۸۵۰ میلیون سال قبل وجود داشته است. این قاره که به آن موریشیا نام داده‌اند زمانی که قاره های فعلی شروع به شکل گیری کردند به زیر آب رفته است.


۷۵۰ میلیون سال پیش بخش خاکی کره زمین را تنها یک قاره شکل می‌داد که به آن رودینیا می‌گویند. اجزای آن قاره اکنون از هم جدا شده اند و بعضی سرزمینها که در حال حاضر هزاران کیلومتر با هم فاصله دارند، در آن زمان همجوار بوده اند، مثلا هند در کنار ماداگاسکار واقع بوده است.

اکنون به نظر می رسد که دانشمندان آثاری از قاره ای کوچک یافته اند که در آن زمان بین هند و ماداگاسکار قرار داشته است.

دانشمندان که سرگرم بررسی دانه های شن در سواحل موریس بودند متوجه شدند این دانه های شن که قدمت آنها به فوران آتش فشانی در نه میلیون سال پیش برمی‌گردد، حاوی موادی معدنی هستند که قدمتی بیشتر دارند.

پروفسور تروند تورسویک، استاد دانشگاه اسلوی نروژ می گوید: "ما در شنهای ساحل ماده ای معدنی به نام زیرکون پیدا کردیم که معمولا در پوسته قاره ها یافت می‌شود."

قدمت این زیرکون یا به دوران پالئوپروترزوئیک (بیش از ۱۹۷۱ میلیون سال قبل) می رسد یا به دوران نئوپروتروئوزیک (بین ۶۶۰ و ۸۴۰ میلیون سال قبل). محققان به این نتیجه رسیده اند که اینها بقایای قاره ای کهن هستند که فوران آتش فشانی به سطح زمین آورده است.

پروفسور تورسویک می‌گوید دانشمندان عقیده دارند بخشهایی از قاره کهن موریشیا را می توان ده کیلومتر پایینتر از خاک جزیره موریس و زیر باریکه ای از اقیانوس هند یافت.

این قاره احتمالا میلیونها سال در سطح کره زمین بوده، از دوره پیش-کامبرین که کره زمین بایر و برهوت و فاقد حیات بود تا زمانی که دایناسورها در کره زمین جولان می‌دادند.

اما ۸۵میلیون سال پیش که شبه قاره هند از ماداگاسکار جدا شد و به سمت موقعیت کنونی خود حرکت کرد، قاره موریشیا تکه و تکه شد و به زیر آب رفت؛ با این حال شاید بخش کوچکی از آن باقی مانده باشد: "جزیره سیشل در حال حاضر سرزمینی است از جنس گرانیت یا همان پوسته قاره ای؛ که عملا وسط اقیانوس هند واقع شده."

"اما روزی روزگاری سیشل در شمال ماداگاسکار قرار داشته و ما می گوییم که این جزیره زمانی بسیار پهناورتر بوده و بسیاری از قطعات این قاره در گوشه و کنار اقیانوس پراکنده اند."

پروفسور تورسویک در ادامه این توضیح یادآور می‌شود که برای یافتن بقایای این قاره باید تحقیقات بسیار کاملتری انجام گیرد: "ما باید با لرزه نگاری تصویری از ساختار کف اقیانوس فراهم کنیم، این می تواند مدرکی قطعی بدست ما دهد؛ یا باید در کف اقیانوس حفاری کنیم که پول بسیار زیادی لازم دارد."

این تحقیق را تیمی از دانشمندان نروژی، بریتانیایی و آفریقای جنوبی انجام داده اند و نتایج آن را درنشریه "نیچر ژئوساینس" منتشر کرده اند.